Opis
Bitwa pod Vitorią, stoczona 21 czerwca 1813 roku, była jedną z najważniejszych bitew wojen napoleońskich oraz decydującym starciem wojny na Półwyspie Iberyjskim. Naprzeciw siebie stanęły wojska sprzymierzonych pod dowództwem Arthura Wellesleya, księcia Wellington, oraz armia francuska dowodzona przez Józefa Bonapartego i marszałka Jeana-Baptiste’a Jourdana. Zwycięstwo sprzymierzonych przesądziło o utracie przez Francję kontroli nad Hiszpanią i zapoczątkowało odwrót wojsk Napoleona za Pireneje.
Bitwa rozegrała się w pobliżu miasta Vitoria-Gasteiz w północnej Hiszpanii. Wellington zastosował skuteczną strategię ataku z kilku kierunków, zmuszając Francuzów do walki na wielu odcinkach jednocześnie. Armia francuska nie była w stanie utrzymać swoich pozycji, a chaotyczny odwrót doprowadził do utraty artylerii, zaopatrzenia oraz ogromnego taboru wojskowego.
Sprzymierzeni wykorzystali przewagę liczebną i doskonałą koordynację działań, odnosząc zdecydowane zwycięstwo. Francuzi ponieśli ciężkie straty w ludziach i sprzęcie, co znacząco osłabiło ich możliwości prowadzenia dalszych działań wojennych na Półwyspie Iberyjskim.
Bitwa pod Vitorią 1813 była jednym z najważniejszych punktów zwrotnych w historii wojen napoleońskich. Klęska wojsk Napoleona oznaczała koniec dominacji francuskiej w Hiszpanii oraz otworzyła sprzymierzonym drogę do wkroczenia na terytorium Francji. Sukces Wellingtona wzmocnił pozycję VI koalicji antyfrancuskiej i przyczynił się do dalszych porażek Napoleona, które zakończyły się jego pierwszą abdykacją w 1814 roku.
Do dziś bitwa pod Vitorią jest uznawana za jedno z największych zwycięstw księcia Wellingtona oraz jedno z najbardziej znaczących starć epoki napoleońskiej. Stanowi ważny element historii militarnej Europy i jest często opisywana jako moment, który przesądził o losach kampanii hiszpańskiej.
