Taktyka i Strategia - Forum Strona GłównaTaktyka i Strategia - Forum Strona Główna

To forum wykorzystuje pliki cookies do zapamiętywania spersonalizowanych preferencji.
Ustawienia dotyczace plików cookies można zmienić samodzielnie w przegladarce internetowej.
Szczegóły na stronie Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji.


FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  AlbumAlbum  DownloadDownload


Poprzedni temat «» Następny temat
A) Rola wojsk NKWD w bitwie smoleńskiej w 1941 roku
Autor Wiadomość
Krzysztof
Porucznik


Dołączył: 22 Gru 2007
Posty: 840
Wysłany: Nie 29 Lip, 2012   A) Rola wojsk NKWD w bitwie smoleńskiej w 1941 roku

Rola wojsk NKWD w bitwie smoleńskiej w 1941 roku

W moim artykule chciałbym przybliżyć zagadnienie roli wojsk NKWD w bitwie smoleńskiej. Aby to zrobić należałoby zacząć od sytuacji strategicznej, która powstała wraz z uderzeniem niemieckim na ZSRR 22 czerwca 1941 roku.

Tego dnia Niemcy uderzyli Białoruś z granicy IV rozbioru polski dokonanego jesienią 1939 roku. Siły niemieckie dwustronnym manewrem z północy z rejonu występu suwalskiego i jednocześnie z południa z rejonu Brześcia rozbili i odepchnęli skrzydłowe armie sowieckie: 3. Armię i 4. Armię i zarazem okrążyli 10. Armię i 13. Armię pod Mińskiem i Białymstokiem.


Na uderzających Niemców uderzyły korpusy zmechanizowane sowieckiego Frontu Zachodniego jednak zostały rozbite i wszystkie wojska sowieckie zaczęły uciekać w kierunku wschodnim i w ugrupowaniu sowieckim powstała wielka luka, w którą weszły niemieckie jednostki szybkie . Dowództwo Grupy Armii „Środek” nie czekając na oczyszczenie kotła mińskiego z jednostek sowieckich ponownie zastosowała manewr obustronnego okrążenia swymi dwoma grupami pancernymi. Celem tego śmiałego ataku był Smoleńsk. Dlaczego Smoleńsk? Miasto Smoleńsk miało i ma kluczowe znaczenie strategiczne ponieważ jest położone na pomoście lądowym pomiędzy Dnieprem a Dźwiną przez który wiedzie najkrótsza droga do Moskwy. Każda armia na przestrzeni dziejów chcąca zdobyć stolicę ZSRR czy Rosji musiała najpierw zdobyć Smoleńsk.

Zarysowałem tutaj ogólną sytuację i znaczenie Smoleńska. Teraz chciałbym zwrócić uwagę na to jak na bezprecedensową klęskę swoich wojsk zareagowało kierownictwo państwa sowieckiego a ściślej mówiąc Stalin. Jak wiadomo wojska Armii Czerwonej wycofywały się w nieładzie na wschód i sytuacja była krytyczna. Stalin musiał temu zaradzić jeśli chciał powstrzymać ucieczkę swoich wojsk. Miał do dyspozycji jedno doskonałe narzędzie. Tym narzędziem był aparat terroru Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych. potocznie zwanego NKWD.

Dalsze rozważania wymagają krótkiego wykładu wyjaśniającego czym było NKWD. Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych obejmował swym oddziaływaniem wszystkie dziedziny życia w sowieckim państwie. Gdy czyta się dokumenty NKWD. tłumaczy i analizuje to rzuca się od razu w oczy że ta cała organizacja przypomina taką rozgałęzioną sieć na kształt plastrów miodu jak w ulu które to plastry oplatają cały organizm państwa sowieckiego. W tym ulu są robotnice czyli szeregowi funkcjonariusze NKWD i królowe-matki czyli komisarze sterujący pracą ula Jeśli chodzi o samą strukturę NKWD to można wyróżnić trzy główne części funkcjonalne aparatu NKWD które dzielą się dalej na mniejsze części. Pierwsza część to Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego który właściwie pełni rolę centrali decyzyjnej NKWD jego głowę. Zarząd ten zajmuje się wywiadem kontrwywiadem, inwigilacją obywateli, prowadzi obserwacje podejrzanych, prowadzi śledztwa. Drugą grupą to zarządy skupione wokół Głównego Zarządu obozowego to mięśnie siła robocza NKWD. W ramach tego zarządu który wykorzystuje pracę więźniów są przeróżne zarządy. SA więć zarządy których więźniowie budują rafinerie wydobywają węgiel. metale kolorowe budują tamy lotniska, drogi, huty.

Trzecia Grupa zarządów to wojska NKWD i zmilitaryzowane służby jak np. straż pożarna i milicja. Wojskami NKWD dowodzi zastępca Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych do spraw Wojsk. Jest pięć głównych zarządów wojsk. Pierwszy to zarząd Wojsk Operacyjnych złożony z pułków strzelców zmotoryzowanych i jednostek posiadających czołgi zgrupowanych w zmotoryzowanych dywizjach strzeleckich. Drugi zarząd najliczniejszy liczbowo to Zarząd Wojsk Pogranicznych NKWD. Jest to straż graniczna która pilnuje całej granicy ZSRR. Wojska Pograniczne dzielą się na okręgi na oddziały straży granicznej, oddziały straży granicznej na komendantury. Komendantury na strażnice i posterunki. Oddziały pograniczne prowadzą również płytki wywiad wojskowy na terytorium ościennych państwa. Wojska pograniczne NKWD posiadają własne siły morskie i lotnictwo choć skromne w swej wielkości. Trzeci Zarząd to wojska NKWD do ochrony szlaków kolejowych które pilnują kluczowych obiektów kolejowych takich jak dworce, tunele. bocznice. Są one rozmieszczone wzdłuż linii kolejowych pułkami, które są połączone w dywizję. Łączność pomiędzy pułkami zapewniają pociągi pancerne które te pułki mają na swoim składzie. Czwarty Zarząd to Wojska NKWD do ochrony przedsiębiorstw przemysłowych. One również dzielą się na pułki które łączą się w dywizje i pilnują obiektów przemysłowych. Piąty Zarząd to Wojska Konwojowe NKWD które zajmują się konwojowaniem jeńców do obozów jenieckich. Główny Zarząd obozowy również posiada swój miecz czyli Wojska Dozorowe Gułagu tzw. Wojenirizowaną ochranę i wojska konwojowe NKWD GZO Gułagu. Podsumowują wojska NKWD wcale nie są przypisane do swoich zadań jaka jest wyszczególniona w nazwie zarządu mogą uczestniczyć w walce na pierwszej linii i często to robią

Tak więc Stalin Będąc w katastrofalnej sytuacji ma dwie siły do wykorzystania Wojska NKWD i więźniów w obozach Gułagu.

Ale na tym nie koniec więźniowie i Wojska NKWD nie wystarczą trzeba usztywnić Armię Czerwoną.

W czerwcu Wojska Pograniczne Białoruskiego po krótkich walkach wycofują Si z nad granicy. NKWD wprowadza plan mobilizacyjny i przekształca wojska Ochrony Pogranicza W Wojska do Ochrony Tyłów Czynnej Armii Czerwonej . Ta nazwa to eufemizm naprawdę są to wojska zaporowe a pułki pograniczne je tworzące otrzymują nazwę zaporowych pułków pogranicznych. Mają jedno zadanie nie dopuścić do odwrotu wojsk Armii Czerwonej włącznie z użyciem siły wobec wycofujących się. Tworzą one pas zaporowy na tyłach armii i frontów w którym są panami życia i śmierci żołnierzy

Wojska Zaporowe NKWD to nie wszystko scentralizowany zostaje Kontrwywiad Armii Czerwonej czyli Trzecie Zarządu Ludowego Komisariatu Obrony czyli Ministerstwa Wojny. Kontrwywiad staję się tzw. Zarządem Specjalnym OO. Oficerowie kontrwywiadu posiadają własne poddziały NKWD osłony kontrwywiadowczej. W dywizji jest pluton, W armii kompania a we froncie batalion.

Zostają utworzone z aktywu partyjnego i miejscowej ludności danego terenu Oddziały Pościgowo- Niszczycielskie które działają terytorialnie na obszarze danego rejonu. Oddziały te pomagają oddziałom zaporowym NKWD w likwidowaniu dezerterów i szerzycieli plotek pomocników okupanta. Wszystko pod komendą funkcjonariuszy NKWD. Po przejściu frontu taki oddział pościgowo niszczycielski stawał się oddziałem pościgowo-niszczycielskim zasilanym następnie grupami dywersyjnymi NKWD I GRU.. Do 30 lipca w pasie przyfrontowym powstało 1500 batalionów pościgowo-niszczycielskich. Bataliony pościgowo-nisczycielskie składały się z trzech plutonów strzeleckich i plutonu karabinów maszynowych i liczyły średnio 200 ludzi. Tworzono również pułki pościgowo-niszczycielskie

Tak więc by przywrócić porządek w Armii Stalin posiada Wojska NKWD Wojska tworzone z więźniów i aparat terroru wobec własnej armii.

Naprędce stworzony zostaje Drugi rzut Strategiczny złożony z 16 Armii, 19 Armii, 20 Armii, 21 Armii, 22 Armii, Dywizje karne tworzące ten rzut składają się w 50-60 % w więźniów których wypuszczono z Gułagu. Tych żołnierzy co prawda wypuszczono ale dalej byli więźniami po wojnie jeśli przeżyli to wracali do łagrów. Ten drugi Rzut zostaje dowieziony w połowie lipca na Białoruś na linie Dniepru i z marszu prosto z eszelonów sciera się z Niemcami atakującymi na Smoleńsk.

Armie szesnasta dziewiętnasta i dwudziesta zostają okrążone wokół smoleńska. Trzeba je deblokować.


I wtedy wkraczają do walki wojska NKWD. Musimy tu powrócić do tyłu 26 czerwca Beria wydaje rozkaz by Zarządy Wojsk NKWD wydzieliły kadrę po 1500 ludzi (w tym 500 oficerów na dywizję. 27 czerwca Beria wydaje kolejny rozkaz w którym podaje że wzmocnieniu kadrą NKWD będzie podlegało 15 dywizji strzeleckich. po Moje dalsze śledzenie dokumentów NKWD i w oparciu o prace Davida Glantza muszę stwierdzić że tych dywizji było trzydzieści było to dywizje od numeru dwieście czterdzieści . Dwieście czterdzieści jeden i dwieście czterdzieści dwa i tak aż do numeru dwieście siedemdziesiąt.


W sumie wwalkach na Białorusi latem 1941 uczestniczyło około 70 tys żołnierzy wojsk NKWD
Najwięcej kadry dla tych dywizji przekazały Wojska Pograniczne w sumie Zarządy Wojsk przekazały ok. 30 tys. osób do Armii Czerwonej. Dywizje te formowano w miastach wokół Moskwy w Moskiewskim Okręgu Wojskowym. Sprawą ich uzbrojenia zajmował się Zastępca Ludowego Komisarza do spraw wojsk gen por Iwan Maslennikow Szef zarządu Zaopatrzenia NKWD gen Wurgafta razem z Szefem Wojsk Samochodowo pancernych RKKA uzbroił te dywizję w czołgi i samochody pancerne. Z magazynów Z całego kraju przekierowano transporty z amunicja i bronią z takich miejsc jak np. Połtawa i Chabarowsk. Zarządził to sam Stalin jako przewodniczący Państwowego Komitetu Obrony


Z tych dywizji utworzono następujące armię 29 Armię na czele z generałem NKWD Maslennikowem, 30 Armię na czele z generałem NKWD Chomienką. 31 Armię na czele z gen NKWD Dołmatowem, oraz 34 Armię na czele z generałem Proninem.

Utworzono oprócz tego 24 Armię na czele z Generałem NKWD Rakutinem. 28 Armią z generałem Kaczałowem. oraz 16 Armia 2 formowania Zostały utworzone dwie Armie pospolitego ruszenia 32 Armią na czele z generałem NKWD Onuprienko oraz 33 Armia na czele z generałem Jefriemowem.

Armie te ustawiono w dwóch rzutach. W pierwszej linii miał nacierać na Smoleńsk w celu jego deblokady Front Armii Rezerwowych na czele z generałem NKWD Bogdanowem składający się z 29 Armii NKWD, 30 Armii NKWD , 16 Armii Karnej, 28 Armii Karnej i 24 Armii Karnej . Z tyłu powstał Front Linii Możajskiej w rejonie Wiaźmy i Rżewa którym dowodził gen NKWD Artiemiew składający się z 31 Armii, 32 Armii, 33 Armii, 34 Armii. Z tyłu za Frontem Armii Rezerwowych powstała grupa wojsk ochrony tyłów Specjalnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej czyli Frontu Armii Rezerwowych pod dowództwem gen NKWD Ljubego. Ta specjalna grupa. Gen. NKWD Ljubemu podporządkowano wojska pograniczne, wojska ochrony kolei, obiektów przemysłowych i konwojowych znajdujące się w obwodach smoleńskim witebskim kalinińskim, homelskim, czernihowskim, mohylewskim i orłowskim

Front Armii Rezerwowym miał za zadanie deblokować okrążone armie sowieckie pod Smoleńskiem. Z północy na Smoleńsk nacierały 29 Armia NKWD i 30 Armia NKWD, w środku ugrupowania sowieckiego prosto na Smoleńsk 16 Armia drugiego formowania Z południa nacierały na Smoleńsk 24 Armia, 28 Armia. Jak przebiegało natarcie Północna grupa wojsk posunęła się kilkadziesiąt kilometrów do przodu jednak uwikłała się w ciężkie walki. 16 Armia Gen Rokossowskiego również posunęła się lekko do przodu i według historyków sowieckich umożliwiła wyjście z okrążenia części okrążonych wojsk 16 Armii, 19 Armii i 20 Armii. Niemieccy historycy twierdzą że Niemcy wzięli do niewoli wszystkich żołnierzy sowieckich którzy zostali okrążeni Najbardziej posunęła się do przodu 28 Armia Karna gen Kaczałowa. Została okrążona a jej dowódca poległ dowodząc walką z czołgu. Tak wiec sukces był połowiczny jednak ten twardy opór spowodował że niemiecka Grupa Armii „Środek” zatrzymała swoje wojska.

Tak więc oddziały karne i oddziały wzmocnione wojskami NKWD uratowały sytuację. Niej jest oto jednak najważniejsze. Ważniejsze jest to że w tych lipcowych dniach zastosowano pewne posunięcia które charakteryzowały cały okres walk w latach 1941-1943. W dalszych walkach z Niemcami Stalin wzmacniał dalej Armię Czerwoną kadrą Wojsk NKWD używał przemocy wobec Armii by wymusić na niej posuwanie się do przodu i prowadzenie uporczywej obrony. Po trzecie używał więźniów do wzmocnienia własnej armii. Czwarty aspekt czyli przekazywanie przez NKWD dowódców szczebla armijnego i frontowego nie pełni się udał i nie robiono już tego w takim zakresie jak czasie bitwy smoleńskiej. Cześć dowódców NKWD nie sprawdziła się w toku dalszych działań lub dowodzili miernie. Np. Gen NKWD Chomienko został upomniany przez gen Żukowa że zamiast skoncentrować swoje oddziały w jedną silną grupę uderzeniowa dowodzi swoją armią jakby dowodził pojedynczym oddziałem straży granicznej prowadzącym aktywną obronę. Gen Rakutin popełnił błąd dwa razy. Raz uznał niemieckie czołgi za desant spadochronowy i wysłał przeciw nim wszystkie czołgi 24 Armii. Niemiecki generał Schaal naliczył 50 zniszczonych czołgów sowieckich. Dodatkowo nie omieszkał poinformować dowódcę Frontu gen Bogdanowi o swoim odkryciu tak że Bogdanow również czekista zastanawiał się co zrobić z tym desantem spadochronowym. Obaj byli wyszkoleni w zwalczaniu desantów spadochronowych jako byli dowódcy wojsk pogranicznych. Drugi błąd Rakutin to brak kontroli nad podwładnymi. Zameldowali mu oni że zajęli miejscowość Szepielowo a jej nie zajęli. Odkrył to gen Żukow i zabronił prowadzić śledztwo w tej sprawie natomiast powiedział żeby taka sytuacja się nie powtórzyła. Ogólnie dokonania dowódców NKWD były mierne ale dla Stalina w tym kluczowym momencie byli pewni.
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Strona wygenerowana w 0,17 sekundy. Zapytań do SQL: 8